Πολύ δυσάρεστη έκπληξη μας προκάλεσε το κείμενο που δημοσιεύτηκε στη σελίδα της ΕΛΕΜ στο Ε.Δ. 2468/17-12-07 για την εκτός σχεδίου δόμηση. Η σειρά των συλλογισμών και οι εκτιμήσεις που γίνονται, οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια σε λαθεμένα συμπεράσματα.
Να συμφωνήσουμε, κατ΄αρχάς, με την προτελευταία φράση του κειμένου: «Εάν κάποιος νοήμων προβληματιζόταν πάνω στα ζητήματα της Εκτός Σχεδίου Δόμησης, θα είχε να θέσει προς επίλυση μια σειρά ζητημάτων, όπως το Δασολόγιο, το Κτηματολόγιο, την προστασία των περιοχών ιδιαιτέρου φυσικού κάλλους και των παραλιών, τις υποδομές και άλλα».
Η θεώρηση αυτή  δηλώνει τόσο την αποδοχή των προβλημάτων όσο και την κατεύθυνση επίλυσής του. Είναι η μόνη κατεύθυνση που αρμόζει σε μας τους Μηχανικούς που πάντα λέμε ότι βάζουμε το κοινό συμφέρον πάνω από το δικό μας και που πολλές φορές φτάσαμε σε υπερβολές προκειμένου να αποδείξουμε ότι δεν μας αρέσει ούτε να μας αποκαλούν ούτε και να είμαστε συντεχνία. Αρκεί να θυμηθούμε πόσες φορές διστάσαμε να αυξήσουμε τις αμοιβές μας για να μην …επιβαρύνουμε το κόστος της κατασκευής, που καθημερινά ανέβαινε με απίστευτους ρυθμούς από όλους τους άλλους παράγοντες εκτός της μελέτης!
Ψυχραιμία, λοιπόν, συνάδελφοι, προκειμένου να ορίσουμε που βρίσκεται το πρόβλημα και τι πρέπει να κανουμε για να το λύσουμε.
Θα συμφωνήσουμε και ότι μέχρι σήμερα στην Εκτός Σχεδίου Δόμηση αδυνατούν να βάλουν χέρι οι (πολύ) μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες, αν και τα τελευταία χρόνια, στην Κρήτη τουλάχιστον, επιχειρούν μεγάλες (και μικρότερες) εταιρείες και μάλιστα με όλους τους αθέμιτους τρόπους στους οποίους η ίδια η λογική ύπαρξης της εκτός σχεδίου δόμησης οδηγεί:
•    τη μάχη για αποχαρακτηρισμούς δασικών εκτάσεων που κατάντησε να νοείται ως «γραφειοκρατική διαδικασία»,
•    την παράνομη κατάτμηση εκτάσεων σε «οικόπεδα» των 4 στρεμμάτων με παράλληλη σύσταση διαφόρων εταιρειών που στην πραγματικότητα ανήκουν στον ίδιο επιχειρηματία, έτσι ώστε να φαίνεται ότι ανήκουν σε διαφορετικούς,
•    την παράνομη διάνοιξη δρόμων, για να αποκτήσουν «πρόσωπο» αγροτεμάχια που δεν έχουν έτσι ώστε να εκδοθεί η οικοδομική άδεια,

για να μη μιλήσουμε για γνωστά πράγματα όπως, τη θεώρηση ότι «πρέπει» να γίνεται διάσπαση του όγκου της οικοδομής σε περισσότερες κατοικίες  που, με τη σειρά της,  οδηγεί στο κλείσιμο ημιυπαίθριων χώρων γιατί δεν επαρκεί ο συντελεστής δόμησης, στην έκδοση οικοδομικών αδειών για καταστήματα γραφεία,  αντί για κατοικία, προκειμένου να αυξηθεί η εκμετάλλευση, στη δόμηση σε κορυφογραμμές επειδή δεν κατατίθενται πλήρη τοπογραφικά και δεν γίνονται αυτοψίες, στην πλήρη «διαμόρφωση» του συνόλου της έκτασης με αποτέλεσμα να μη μένει βράχος για βράχος και θυμάρι για θυμάρι και να σβύνει τελικά από το χάρτη το σύμπαν, εκτός ίσως από το θαλασσιο ορίζοντα που δεν μπορεί να «διαμορφωθεί»!
Τα παραπάνω, μαζί με την ανάμιξη στις χρήσεις γης, ακυρώνουν και την «ποιοτική αναβάθμιση των τουριστικών υπηρεσιών» και «την πρόδηλη προστασία και διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος».
Δε θα συμφωνήσουμε όμως ότι η κυβέρνηση είναι έτοιμη να καταργήσει την εκτός σχεδίου δόμηση κι αυτό για δύο βασικούς λόγους: ο πρώτος είναι ότι το πρότυπο ανάπτυξης της χώρας εδώ και δεκαετίες βασίζεται στην οικοδομή και οι «υψηλοί στόχοι», που τίθενται σήμερα για την παραθεριστική κατοικία απαιτούν «μικρούς και μεγάλους εν δράσει» και ο δεύτερος, ότι πάρα πολύ δύσκολα θα πάρει το πολιτικό κόστος να στερήσει από κάθε αγροτεμάχιο και από τον ιδιοκτήτη του το όνειρο να γίνει οικόπεδο! Πόσο μάλλον, όταν έτσι θα αποδυναμωθεί και το σενάριο του στόχου των 1.000.000 παραθεριστικών κατοικιών!
Κάτι πολύ χειρότερο κάνει αυτή τη στιγμή η κυβέρνηση στους χιλιάδες συναδέλφους μελετητές –  μικροκατασκευαστές – αυτεπιστάτες που θα τους οδηγήσει με μαθηματική ακρίβεια στην καταστροφή, και μαζί τους τα περίφημα «συγκριτικά πλεονεκτήματα της χώρας» και τις τοπικές κοινωνίες: μέσα από το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό παραχωρεί τις πιο παρθένες περιοχές για ανάπτυξη «τουριστικών» κατοικιών. Οι εγκαταστάσεις αυτές θα έχουν το βασικό πλεονέκτημα ότι θα μπορούν να πωλούνται με νόμιμη κατάτμηση που δεν υπάρχει στην εκτός σχεδίου δόμηση. Οι επιχειρηματίες δε σχεδιάζουν να κτίσουν με τους όρους της εκτός σχεδίου δόμησης, που από κάθε άποψη και κανένα δε συμφέρουν, αλλά να μιμηθούν τους οικισμούς μας, προκειμένου να εξοικονομήσουν μεγάλο αδόμητο χώρο, χώρο που θα αποτελεί και το μεγάλο τους πλεονέκτημα έναντι της άναρχης εκτός σχεδίου δόμησης που υπάρχει έξω από τις περιοχές όπου θα επενδύσουν. Επί πλέον θα επιδοτούνται από τον αναπτυξιακό νόμο για τις κατοικίες αυτές, όπως επιδοτούνται για τις λοιπές τουριστικές εγκαταστάσεις.
Όλα τα παραπάνω, προς το παρόν δεν ενθουσιάζουν καθόλου τους επιχειρηματίες του τουρισμού, ούτε τους μεγάλους ούτε τους μεσαίους, επειδή τους οδηγούν σε αναγκαστικές συνεργασίες με τις μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες, ούτε βέβαια τους μικρούς που μιλούν για «ταφόπλακα» στη δραστηριότητά τους,. Πολύ περισσότερο δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτά από εμάς αφού, εκτός των άλλων, συνιστούν και μια άνιση μεταχείριση μεταξύ της λεγόμενης «τουριστικής» κατοικίας και της παραθεριστικής κατοικίας, όπως την ξέραμε μέχρι σήμερα. Αν προχωρήσουν τα σχέδια αυτά, οι ενδιαφερόμενοι αγοραστές (μαζικής) παραθεριστικής κατοικίας θα προτιμήσουν φτηνότερες κατοικίες σε χωριά-μαϊμούδες, αλλά μέσα σε ευρύτερο περιβάλλον απαλλαγμένο από συγκρούσεις χρήσεων γης, δηλαδή από τα απρόοπτα του τι μπορεί να συμβεί, ανά πάσα στιγμή, στο διπλανό οικόπεδο!
Για τους παραπάνω λόγους θεωρούμε ότι:

• Θα πρέπει να αντιταχθούμε πολύ σοβαρά και ενωμένοι για να μην προχωρήσουν τα σχέδια, με πρόσχημα την τουριστική ανάπτυξη, να αναπτυχθεί μια αγορά τουριστικής κατοικίας με άνισους όρους, με κρατική επιδότηση και ερήμην της μεγάλης πλειοψηφίας των μηχανικών.
• Θα πρέπει επίσης, πρώτοι εμείς να επιδιώξουμε τη σταδιακή κατάργηση της εκτός σχεδίου δόμησης  με τα κριτήρια του «νοήμονος» που αναφέρετε, έτσι ώστε το πλεονέκτημα «της πρόδηλης προστασίας και διατήρησης του φυσικού περιβάλλοντος» να υπάρχει για όλους, τους μηχανικούς, τους παραθεριστές και τον τόπο μας. Αυτό είναι απόλυτα εφικτό να γίνει μέσα από τα εκατοντάδες Γ.Π.Σ. και Σ.Χ.Ο.Ο.Α.Π. που αυτή τη στιγμή εκπονούνται σε ολόκληρη τη χώρα και που μπορούν να κατευθύνουν την οικοδομική δραστηριότητα, ελαχιστοποιώντας τις συνέπειες ακόμα και της υπέρμετρης οικοδομικής δραστηριότητας που επιδιώκεται.

Προκειμένου να έχουμε προστασία και διατήρηση του φυσικού περιβάλλοντος αλλά και της  ποιότητας που θα αποτρέψει την οικονομική εξαθλίωση των τοπικών κοινωνιών και όλων των εμπλεκομένων, η οικοδομική δραστηριότητα  θα πρέπει να κατευθυνθεί μέσω του πολεοδομικού σχεδιασμού:
•    στα όρια και τις επεκτάσεις των οικισμών και
•    σε ζώνες ήπιας ανάπτυξης παραθεριστικής κατοικίας, όπου δεν θα επιτρέπονται ασύμβατες χρήσεις, πολεοδομημένες με πολύ χαμηλούς συντελεστές δόμησης αλλά με υψηλότερους από αυτούς της εκτός σχεδίου δόμησης.
Έτσι, η οικοδόμηση κάθε οικοπέδου δεν θα συνεπάγεται όλα τα προβλήματα που αναφέραμε ήδη, ούτε την οικονομική επιβάρυνση των έργων υποδομής αλλά ούτε και την περιβαλλοντική επιβάρυνση που δημιουργείται παντού από αυθαίρετους δρόμους, γεωτρήσεις και δάση καλωδίων!